A pegada ecolóxica

A pegada ecolóxica é unha medida indicadora da demanda humana que se fai dos ecosistemas do planeta, en relación coa capacidade ecolóxica da Terra de rexenerar os seus propios recursos. Representa «a área de aire ou auga ecológicamente produtivos (cultivos, pastos, bosques ou ecosistemas acuáticos) necesarios para xerar os recursos necesarios e ademais para asimilar os residuos producidos por cada poboación, determinada de acordo ao seu modo de vida en específico, de forma indefinida».

O obxectivo fundamental de calcular as pegadas ecolóxicas consiste en evaluar o impacto sobre o planeta dun determinado modo ou forma de vida e, comparalo coa biocapacidad do planeta. Consecuentemente é un indicador clave para a sostibilidade.

A vantaxe de medir a pegada ecolóxica para entender a apropiación humana está en aproveitar a habilidade para facer comparacións. É posible comparar, por exemplo, as emisións producidas ao transportar un ben en particular coa enerxía requirida para o produto sobre a mesma escala (hectáreas).

Para reducir a pegada ecolóxica da Terra é necesario que tanto gobernos como consumidores tomen unha serie de decisións.

Concienciarse e seguir as principais accións de respecto medioambiental pode contribuír a evitar as fatais consecuencias que supón seguir incrementando a pegada ecolóxica: reducir, reutilizar e reciclar; aforrar no consumo; xerar o menor número posible de residuos, etc.

Referido a este tema, che propoñemos que observes o seguinte mapa, no que se compara a pegada ecolóxica dos diferentes países do mundo. Qué podes concluir sobre a posición de España? Por que cres que nos atopamos nesa posición? Que medidas urxentes habería que tomar para reducir o valor da pegada?

Na seguinte gráfica, se amosa o aporte á pegada ecolóxica, de cada sector de demanda. Cales son as túas conclusións? Que iniciativas deberían tomarse para diminuir a pegada de determinados sectores?

E agora… chegou a hora da verdade! É o momento da gran pregunta…

Para averigualo, ides entrar na páxina da Fundación Vida Sostenible.

Alí atoparás 4 enquisas, sobre como os cidadáns emplean a enerxía, consumen a auga, utilizan o transporte e fan o tratamento dos residuos.

Le detidamente cada enquisa e responde as preguntas. Ao final, o programa valorará cal é a pegada que deixas na Terra a través das túas accións cotiás. Anota os teus resultados e comparao cos dos teus compañeiros. Que podes concluir?

Escribe na túa libreta un resumo dos resultados obtidos e as accións que estas disposto a desenvolver en adiante para diminuir a túa pegada ecolóxica.

Conta os teus resultados en casa e convence á túa familia que é preciso ter unha vida máis sostible!! O planeta cho agradecerá.

 

Publicado en Actividades de aula on line, Gestión sostible do planeta | Etiquetado , , , , | Deixa un comentario

2011, O Ano internacional dos Bosques

Os bosques do noso planeta abranguen unha cuarta parte da superficie terrestre, e o seu aspecto depende en gran medida do clima. En Galiza e en xeral no norte de España, o ecosistema terrestre máis representativo é o bosque templado, onde medran os castaños, os carballos e as faias, ademáis dunha abundante riqueza subarbórea, que conforma o sotobosque, representado por herbas, fentos e setas.  

A fauna tambén é moi diversa, poden atoparse xabaríns, esquíos, raposos, teixugos, ourizos, osos, xenetas e multitud de aves como cucos, mouchos, paporrubios, tordocharlos, pombas, etc. No bosque templado habitan tambén unha gran variedade de invertebrados, destacando os escornabois ou vacalouras, os cabaliños do demo, as bolboretas, os caracois e as babosas.

Se che interesa escoitar os sons dalgunhas aves, podes buscalos aqui

Vacaloura - Lucanus cervus

Paporrubio - Erithacus rubecola

Xabarin – Sus scrofa

No libro de Contos Climánticos “A treboada de C” (2009), do biólogo Agustín Agra, falan algún personaxes relacionados co bosque. Un deles é un lagarto, quen narra a historia de conto “Arnaldo, lagarto Arnal” (capítulo IX, páxina 49), outro é o Eucalipto do conto “un eucalipto pon a súa voz” (capítulo XIII, páxina 67). Estes dous contos representan dúas visións do que é a conservación do bosque autóctono galego, e neles se fala da influencia do home nos ecosistemas tanto a nivel local como global.

Aproveitando que o 2011 é o ano internacional dos bosques, a actividade que se propón é a seguinte:

A clase dividirase en dous grupos, e cada grupo lerá un dos contos. Cada grupo anotará na súa libreta os argumentos máis relevantes de cada conto e os procesos naturais (alimentación, reprodución) ou provocados polo home (cambio climático, incendios, introducción de especies exóticas, etc) que se mencionan. Posteriormente, cada alumno elexirá un aspecto salientable da narración, e comentará cales son os seus pensamentos ao respecto.

Na seguinte sesión, cada grupo creará un poster, que terá como obxetivo difundir a idea da protección dos bosques, utilizando como guión o argumento do conto que leron. Poderán utilizarse diferentes recursos plásticos (papeis, témperas, lápiz, rotuladores) e se incluirán ilustracións (debuxos, cómics, fotos) e texto, mesmo frases collidas das narracións. Os posters se colgarán na entrada do instituto para que todos os miembros da comunidade educativa podan aprecialos.

Publicado en Comentario de textos de divulgación, Debates, Gestión sostible do planeta | Etiquetado , , , , | Deixa un comentario

As Illas Cíes

As illas Cíes, pertencentes ao municipio de Vigo, forman un arquipélago situado na boca de ríaa do mesmo nome, constituído por tres illas: Norte ou Monteagudo, Do Medio ou do Farol e Sur ou San Martiño. As dúas primeiras atópanse unidas artificialmente por unha escollera. Están orientadas segundo un sistema de fracturas paralelo á costa en dirección N-S. Distan aproximadamente 14,5 km da cidade de Vigo. Foron declaradas parque natural en 1980, e están incluídas no Parque Nacional das Illas Atlánticas de Galicia creado en 2002.

Para atopar información detallada do parque, pulsa aquí: Red de Parques Nacionais

O parque ten unha parte terrestre e outra marítima que comprende unha franxa de 100 metros, medidos a partir da baixamar. As súas augas teñen unha formidable riqueza submarina, e nelas está prohibida a pesca dende 1992.

Mapa da costa suroeste de Galiza, amosando a ubicación das Illas Cíes na Ría de Vigo.

Mapa das Illas Cíes

Dende 1988 as illas teñen ademais a consideración de ZEPA (Zona de Especial Protección para as aves). Tamén se atopan incluídas, no ámbito europeo, na Rede Natura 2000, que desenvolve directivas comunitarias de hábitats e aves. 

É evidente que o valor ecolóxico do medio mariño é alto, xa que entre as súas augas consérvanse algúns dos exemplos máis representativos de ecosistemas mariños atlánticos, os cales atesouran unha gran riqueza biolóxica.

O medio mariño do parque é un mosaico de hábitats distintos que sustentan unha extraordinaria diversidad de especies de flora e fauna. Hai importantes comunidades como os bosques de algas pardas e poden atoparse tambén hábitats definidos como de interese comunitario dentro da Directiva Habitats da Unión Europea, como os arrecifes, lagoas, ou os bancos de area cubertos permanentemente por auga mariña pouco profundos.

Gaivota patiamarela - Larus michahellis

Cormorán moñudo - Phalacrocorax aristotelis

Corema album

O estado de conservación destes ecosistemas mariños é en xeral bo, aínda que son susceptibles de verse danados por certas actividades humanas, como no caso da contaminación por hidrocarburos procedentes do tráfico marítimo ou por outros contaminantes vertidos á ría. Por outro lado, a sobreexplotación dos recursos pesqueirospode afectar o medio mariño protexido. No ano 2002, as Illas sufriron unha importante contaminación de fuel debido ao afundemento do petroleiro Pestrige. Na actualidade, os seus areais aínda están recuperándose, e continúan facéndose investigacións nos fondos mariños para evaluar os danos a longo prazo.

Grupo de vontarios limpan de "chapapote" as rochas costeiras das Illas Cíes

En canto ao medio terrestre, fuertemente influenciado tamén pola proximidade do océano, destacan os sistemas dunares, os acantilados e os matorrales de toxo e brezo. Tamén na parte emergida das illas atopamos hábitats considerados como de interese comunitario ou prioritarios polas directivas europeas, como as dunas grises, os matorrales litorales aerohalinos ou os brezales húmidos atlánticos meridionales.

A influencia humana na zona terrestre tambén é importante, xa que as Cíes son un dos destinos turísticos principais en Galicia, e durante o verán miles de turistas visitan o Parque. Neste caso xoga un papel fundamental a educación ambiental e a conciencia e responsabilidade ecolóxica dos visitantes.

En este video se puede apreciar toda a beleza das illas nun día soleado de verán.


Publicado en valores ambientais, Vídeos | Etiquetado , , , | Deixa un comentario

O IES Salvaterra de Miño e o Medio Ambiente

Dende o Departamento de Ciencias Naturais do IES Salvaterra de Miño foméntase a educación ambiental dende varias frontes, xa sexa na aula, nas excursións, no laboratorio ou en saídas ao entorno próximo. Porén, hai dúas actividades que me interesa destacar especialmente, que son a Horta Ecolóxica e a Estación Meteorolóxica.

A Horta Ecolóxica é un espazo aberto a todos os niveis educativos, aínda que se traballa maís cos alumnos de 1º da ESO e os de Diversificación Curricular. Alí os estudantes aprenden a preparar e traballar a terra, a sembrar, a facer sementeiras, e a coñecer os cultivos de cada época ou zona. Frecuentemente ocorre que algúns deles xa coñecen estas tarefas porque as fan nas súas casas, entón aprovéitase esta oportunidade para que eles amosen o que saben aos seus compañeiros.

O traballo na horta é unha tarefa que fomenta o traballo grupal, e os nenos en xeral a reciben con agrado, posto que é tambén un xeito de “descargar” enerxías ou canalizar as tensións que podan experimentar nas aulas.

Tambén participan aportando sementes ou plantas, compartindo así o que se sembra no seu entorno cotiá. Entre as plantas que se cultivan podemos mencionar fresas, frambuesas, tomates, leitugas, pementos, coles, cebolas, allos, maíz, patacas, plantas aromáticas e flores diversas.

A horta ten un cultivo totalmente ecolóxico, é dicir que non se utilizan nela herbicidas nin pesticidas, e se ten en conta cómo combinar os diferentes cultivos para un mellor aproveitamento da terra.

A Estación Meteorolóxica é un dispositivo de rexistro de diversos parámetros meteorolóxicos, e está colocada no patio do IES, na parte traseira. En ela obtéñense datos de temperatura con termómetro seco e húmido, a presión, a humidade relativa, a direción e velocidade do vento e a precipitación.

Os alumnos acuden dirariamente e en grupos pequenos para coller os datos, e utilizan unas táboas onde colocan os valores rexistrados e ademáis anotan outros parámetros como a visibilidade, a nubosidade e o tempo no momento do rexistro.

Dentro das asignaturas de Ciencias Naturais, Bioloxía e Xeoloxía ou Ámbito Científico os alumnos utilizan estes datos recollidos por eles mesmos para traballar diferentes temas como a elaboración e interpretación de gráficas, a previsión meteorolóxica na zona, o funcionamiento dos aparellos de rexistro, etc.

Estes datos logo son compilados no ordenador e trasládanse á páxina de MeteoGalicia, onde forman parte dos datos globales que manexan neste servicio, con fines estadísticos e de investigación. Deste xeito, os estudan aproxímanse á recollida de datos e tambén séntense partícipes de proxectos integradores a nivel de toda Galiza, coa súa tarea diaria no instituto. Esta actividade ademáis fomenta tambén o traballo en grupo e o sentido da responsabilidade.

Publicado en Actividades do Centro, Gestión sostible do planeta, Presentaciones de diapositivas | Etiquetado , , , | Deixa un comentario

Soy Sara

Igual que Xoel, yo también quiero ver si este blog está activo o no…

Publicado en Sin categoría | 1 Comentario

Prueba de Xoel

Hola, estoy haciendo una prueba para ver cuánto tarda el profe en aprobar este post.

Publicado en Sin categoría | Deixa un comentario

¿Cambia el Clima?

El clima de la Tierra ha ido cambiando a lo largo de millones de años, algunas veces se ha enfriado y otras se ha calentado. Así lo atestiguan los fósiles y sedimentos de otras épocas, analizados por los geólogos y paleontólogos. Así, los anillos de los árboles muestran cómo fue el clima en cada uno de los años en que vivió ese organismo, y las burbujas atrapadas en el hielo muestran cómo fue la atmosfera en épocas remotas. Ahora bien, si el clima siempre ha cambiado ¿por qué hay actualmente una gran preocupación acerca del cambio climático? Fundamentalmente, porque hay un aumento de la temperatura a nivel global, y la velocidad de ese cambio es mucho más rápida que en otros momentos de cambio en la historia de la Tierra. Como consecuencia de ello, los seres vivos no son capaces de adaptarse a la misma velocidad, y por lo tanto, mueren.

Publicado en Sin categoría | 1 Comentario

Post con diapositivas

Os cuelgo unas diapositivas con impresionantes fotos de los planetas del sistema solar, tomadas con el telescopio Hubble.

Publicado en Presentaciones de diapositivas | Deixa un comentario

Post con presentación

Para conocer más sobre los transgénicos, aquí os va una presentación.

Publicado en Presentaciones de diapositivas | Deixa un comentario

Post con vídeo

Aquí os dejo un divertido episodio de la serie francesa de animación Minuscule, titulado “La mariquita contra la araña”… disfrutadlo!


Publicado en Vídeos | Deixa un comentario